چرا اخبار مذاکرات بر روند قیمتها در بازارهای کالایی بیتاثیر است؟
رقابت داغ در بازار آهن و پتروشیمی
بازارهای جهانی میزبان دادههای اقتصادی منتشر شده توسط ایالات متحده آمریکا و چین به عنوان دو ابر قدرت اقتصادی بود. با وجود آن که بازار کار آمریکا همچنان در برابر تندباد حوادث از خود مقاومت نشان داده است، اما دادههای تورم ناامید کننده است. در آمریکا، تداوم نگرانیها درباره تورم چسبنده و احتمال حفظ نرخهای بهره در سطوح بالا، موجب تقویت نسبی دلار شده است. این موضوع بهطور سنتی فشار کاهشی بر قیمت کامودیتیها وارد میکند، زیرا خرید این کالاها برای دارندگان سایر ارزها گرانتر میشود. علاوه بر این، دادههای اقتصادی چین حکایت از آن دارند که همچنان اژدهای زرد رشد اقتصادی پایینتر از انتظارات را از خود نشان میدهد.
در همین حال، بازار فلزات پایه در بورسهای جهانی نظیر بورس فلزات لندن با نوساناتی همراه بود. قیمت مس پس از رشدهای قبلی وارد فاز اصلاحی شد، هرچند چشمانداز میانمدت آن همچنان تحت حمایت سیاستهای توسعه زیرساختی و انرژیهای پاک باقی ماند. فولاد و سنگآهن نیز تحتتاثیر دادههای ضعیفتر از بخش مسکن چین با احتیاط معامله شدند، اما نشانههایی از ثبات در سمت تقاضای صنعتی مشاهده شد.
در بازار انرژی، نفت خام رفتاری با ثباتتر را در مقایسه با هفتههای گذشته از خود نشان داد. نگرانی از کاهش رشد اقتصادی جهانی در برابر محدودیت عرضه از سوی برخی تولیدکنندگان، تعادلی نسبی در قیمتها ایجاد کرد. فرآوردههایی نظیر وکیوم باتوم و لوبکات نیز به تبعیت از نفت، روندی صعودی با شیب ملایم را تجربه کردند.
تقاضای پایدار داخلی
بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته گذشته بازتابی از نمایش قیمتها در بازارهای داخلی و جهانی بود. برخلاف هفتههای گذشته با افت قیمت دلار به واسطه اخبار پیرامون احتمال برگزاری دور دیگری از مذاکرات میان ایران و آمریکا، ثبات به بازارها بازگشت. اما همچنان ترس از افزایش قیمتها بهخصوص در بازار آهن و فولاد، قیمتها را در سطوح بالایی حفظ کرده است. دادههای معاملاتی بازار فیزیکی بورس کالا در هفته گذشته نشان میدهند حجم کل معاملات حدود ۳.۶درصد کاهش یافت و ارزش معاملات نیز افتی در حدود ۳.۰۸درصد را تجربه کرد. این در حالی است که حجم عرضه کالاها در بورس کالا با کاهش قابلتوجهتری معادل ۹.۶۵درصد همراه شد. در مقابل، همچنان سطح تقاضا همانند هفتههای گذشته بالاست. حجم تقاضا تقریبا بدون تغییر و با رشد جزئی ۰.۳۵درصدی ثبت شد که نشاندهنده پایداری نسبی سمت تقاضا در بازار است.
بررسی عرضه و تقاضا کلی بازار کالا در هفته گذشته نیز نشان میدهد که همچنان انتظارات تورمی نقش محوری را در معاملات تالار نقرهای ایفا میکند. درصد پوشش تقاضا به عنوان شاخصی برای سنجش قدرت عرضه و تقاضای بازار نشان میدهد که حجم تقاضای کل ۲۶درصد بیشتر از حجم عرضه در هفته گذشته بوده است. این در حالی است که میزان تقاضا در هفته قبلتر از آن فقط ۱۴درصد بیشتر از حجم عرضه محصولات بوده است.
رقابت در بازار آهن
در میان گروههای کالایی، محصولات زنجیره فولاد و سنگآهن همچنان سهم قابلتوجهی از ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. در هفته گذشته 3.5همت شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس کالا دادوستد شد که پس از کاتد مس، بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص داد. گندله سنگآهن با ارزش معاملاتی بیش از 2هزار و 100میلیارد تومان و کنسانتره سنگآهن با بیش از 1.6همت ارزش معاملات، از جمله کالاهای پرمعامله بودند. همچنین آهن اسفنجی با ثبت ارزشی بالغ بر 2.3همت، جایگاه مهمی در بازار داشت. این ارقام نشان میدهد که با وجود نوسانات جهانی، تقاضای داخلی برای مواد اولیه زنجیره فولاد همچنان بر قوت خود باقی است. بهخصوص آن که قیمت دلار در تعیین قیمت آن نقش مهمی را ایفا میکند.
هر تن آهن اسفنجی در معاملات هفته گذشته به طور میانگین حدود 25میلیون و 600هزار تومان مورد معامله قرار گرفت که 7درصد بالاتر از هفته گذشته بود. این در حالی است که شمش فولاد تغییر قیمتی را در هفته گذشته از خود نشان نداده است. در بازار آهن رقابت قیمتی بسیار بالاست. به طوریکه برخی از مقاطع تیرآهن طی یک هفته رشد بیش از 30درصدی را در قیمت تجربه کردند. بررسیها نشان میدهد همچنان انتظارات تورمی نقش اصلی را در رقابتهای بازار آهن ایفا میکند.
در بخش فلزات غیرآهنی، مس کاتد با ارزشی بالغ بر 5همت، بیشترین سهم را به خود اختصاص داد. همچنین مس مفتول و سایر محصولات مسی نیز معاملات قابلتوجهی را ثبت کردند. این در حالی است که بازار جهانی مس در این هفته با اصلاح قیمتی مواجه بود، اما تقاضای داخلی همچنان از سطح مناسبی برخوردار است مس کاتد هم در بورس کالا تغییرات قیمتی زیادی را تجربه نکرد.
سایه بازار انرژیبر محصولات نفتی
در گروه فرآوردههای نفتی، وکیوم باتوم با ثبت ارزشی بیش از 3.2همت، یکی از مهمترین کالاهای معاملهشده بود. لوبکات سبک نیز با ارزشی در حدود 1.7همت، جایگاه قابلتوجهی داشت. این ارقام نشاندهنده تداوم تقاضا برای خوراک صنایع پاییندستی از جمله تولید قیر و روغنهای پایه است. با توجه به ثبات نسبی قیمت نفت در بازارهای جهانی، انتظار میرود این گروه در کوتاهمدت با نوسانات محدود اما جهتگیری مشخصتری همراه باشد. این در حالی است که در محصولات پتروشیمی نظیر پلی اتیلن و پلی استایرن، به دلیل کمبود عرضه، رقابت قدرتمندانهای شکل گرفته و این محصولات در مقیاس هفتگی رشد قیمتی 13 تا 14درصدی را به نمایش گذاشتند.
استقبال از سیمان
بازار سیمان در هفته گذشته تحتتاثیر احتمال آغاز برخی از پروژههای عمرانی با رقابت خوبی همراه بود. برخی از انواع سیمان پرتلند با حجم و ارزش معاملات قابلتوجهی همراه بودند، رقابت و تقاضا در برخی از محصولات سیمانی بسیار بالاست و با وجود عرضه قابلتوجه سیمان در بازار همچنان خریداران عطش خرید سیمان را دارند. سیمان در بورس کالا به طور متوسط رشد قیمتی حدود 10درصدی را در یک هفته اخیر به ثبت رسانده است. این وضعیت میتواند ناشی از عوامل فصلی، شرایط پروژههای عمرانی و همچنین سیاستهای تنظیم بازار باشد. با این حال، حضور پررنگ شرکتهای سیمانی در فهرست عرضهکنندگان برتر نشان میدهد که ظرفیت عرضه همچنان بالا است.
حمایت عوامل داخلی
بررسی فهرست عرضهکنندگان برتر نشان میدهد که شرکتهای بزرگ معدنی و صنعتی نقش تعیینکنندهای در بازار دارند. سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران با عرضه ۳۲۰ هزار تن، در صدر قرار دارد. پس از آن، شرکتهای بزرگی مانند چادرملو، گهرزمین و گلگهر سهم قابلتوجهی از عرضه را به خود اختصاص دادهاند.در بخش سیمان نیز شرکتهایی مانند سیمان مازندران، تهران، آبیک و ساوه حضور پررنگی دارند. همچنین پالایشگاههای اصفهان و بندرعباس در بازار فرآوردههای نفتی نقش مهمی ایفا میکنند.
بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۲۶فروردینماه، تحت تاثیر کاهش عرضه و ثبات تقاضا، به سمت تعادل نسبی حرکت کرده است. افزایش شاخصهای کارآیی معاملات نشاندهنده بهبود عملکرد بازار در این شرایط است. با توجه به روند بازارهای جهانی، انتظار میرود در کوتاهمدت نوسانات ملایمی در قیمتها ادامه داشته باشد. اگرچه فشارهای ناشی از سیاستهای پولی در اقتصادهای بزرگ میتواند بر بازارهای کالایی اثرگذار باشد، اما تقاضای داخلی و پروژههای زیرساختی همچنان بهعنوان عوامل حمایتی عمل خواهند کرد.
در صورت تداوم محدودیت عرضه، احتمال افزایش رقابت در برخی کالاها وجود دارد. در مقابل، هرگونه بهبود در سمت عرضه میتواند به کاهش فشار قیمتی و افزایش حجم معاملات منجر شود. بهطور کلی، بازار در وضعیت انتظار و ارزیابی متغیرهای کلان قرار دارد و جهتگیری آتی آن به تحولات اقتصادی در سطح جهانی و داخلی وابسته خواهد بود.
