در سیوهشتمین روز جنگ باز هم نهاد دانشگاه مورد تهاجم دشمن قرار گرفت
آتش در جان شریف
روز گذشته با خبری تکاندهنده آغاز شد: حمله به دانشگاه صنعتیشریف به عنوان پنجمین قطب بزرگ علمی کشور که هدف بمبهای سنگین قرار گرفت. این واقعه در حالی رخ میدهد که طبق گزارشهای رسمی، استراتژی مهاجمان بر فلج کردن توانمندیهای فناورانه و درمانی کشور متمرکز شده است. درحالیکه طرفین درگیر در جبهههای مختلف از خلیج فارس تا مرزهای غربی در حال تبادل آتش هستند، گزارشهای رسیده از وزارت بهداشت و نهادهای آموزشی نشاندهنده حجم بالای خسارات انسانی و فیزیکی در مراکز غیرنظامی است که نگرانیهای جدی حقوق بشری را در سطح بینالمللی برانگیخته است.
ضربه به شریان هوش مصنوعی کشور
به گزارش «ایسنا»، مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتیشریف، صبح روز گذشته در یک پیام تصویری از حمله موشکی به یکی از ساختمانهای راهبردی این دانشگاه خبر داد. وی با تایید تخریب بخشهای وسیعی از ابنیه دانشگاه، این اقدام را نشاندهنده هدفگیری مستقیم پیشرفتهای علمی توصیف کرد. طبق اظهارات وی، دانشگاه بهعنوان نهادی که ماموریت تولید دانش و فرهنگ را بر عهده دارد، نباید در زمره اهداف نظامی قرار گیرد. با این حال، گزارشهای میدانی حاکی از آن است که این حمله تنها یک تخریب ساختمانی ساده نبوده است. شهردار منطقه ۹ تهران در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد که بهدلیل اصابت پرتابه به پست گاز دانشگاه، جریان انرژی در محله شریف و بخشهایی از خیابان آزادی قطع شده و این معبر اصلی پایتخت برای ساعاتی بهطور کامل مسدود شد.
ابعاد استراتژیک این حمله زمانی روشنتر شد که خبرگزاری فارس در گزارشی اعلام کرد «مرکز داده» (Data Center) دانشگاه صنعتی شریف هدف اصلی این عملیات بوده است. این مرکز که زیرساخت حیاتی پلتفرم ملی هوش مصنوعی ایران محسوب میشد، میزبانی هزاران سرویس دیجیتال و پروژههای کلان علمی را بر عهده داشت. معاون علمی رئیسجمهور که بلافاصله در محل اصابت حاضر شد، پیشتر اعلام کرده بود که تمام توسعههای فناورانه کشور در چارچوب این سکوی ملی تعریف شده است. از دست رفتن این زیرساخت که در اواخر سال۱۴۰۳ رونمایی شده بود، میتواند ضربهای جبرانپذیر اما سنگین به پروژههای دانشبنیان وارد کند. پیش از این، دانشگاههای علم و صنعت، شهید بهشتی، خلیجفارس و صنعتی اصفهان نیز هدف حملات مشابه قرار گرفته بودند که نشاندهنده یک الگوی هدفمند برای تخریب مراکز آموزش عالی است.
۳۶۰ مرکز درمانی زیر ضربه
همزمان با تهاجم علیه محیطهای دانشگاهی، گزارشهای واصله از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تصویری دردناک از وضعیت سلامت کشور در روز سیوهشتم جنگ ترسیم میکند. به گزارش «ایسنا» معاون فرهنگی و دانشجویی این وزارتخانه اعلام کرد که تاکنون ۳۶۰مرکز شامل بیمارستانها، مراکز بهداشتی و واحدهای تحقیقاتی هدف قرار گرفتهاند. آمار تلفات در کادر درمان نیز تکاندهنده است؛ شهادت ۲۴نفر از پزشکان و پرستاران، از جمله یک رزیدنت ارتوپدی و مجروحیت ۱۱۶ نفر دیگر از پرسنل درمانی در خط مقدم، فشار مضاعفی بر سیستم بهداشت و درمان وارد کرده است. همچنین تخریب ۴۴دستگاه آمبولانس باعث شده است که عملیات انتقال مجروحان در مناطق پرخطر با کندی مواجه شود.
در همین ارتباط، خبرگزاری فارس به نقل از منابع رسمی وزارت بهداشت گزارش داد که ۵۴ پایگاه اورژانس و ۴۶ واحد مرکز درمانی در پی حملات اخیر دچار خسارت جدی شده و ۸ بیمارستان بهدلیل ناامنی و تخریب زیرساختها تخلیه شدهاند. طبق این دادهها، از میان هزاران مصدوم، بیش از ۴۷۰۰ نفر زن و حدود ۱۹۰۰ نفر کودک زیر ۱۸سال هستند. در حوزه آموزش نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ سخنگوی وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با تسنیم تایید کرد که تاکنون ۲۴۵دانشآموز و ۵۸فرهنگی در جریان این درگیریها جان خود را از دست دادهاند. این آمارها نشاندهنده گستردگی اثرات جنگ بر لایههای مختلف جامعه مدنی است که فراتر از میادین نبرد فیزیکی گسترش یافته است.
تحولات میدانی و واکنشهای متقابل در منطقه
در جبهههای نظامی، تبادل آتش در روز ۱۷ فروردین به اوج خود رسید. به گزارش خبر فوری، منابع خبری از وقوع انفجارهای مهیب در تاسیسات پتروشیمی کویت خبر دادند. این حملات که گفته میشود تاسیسات آمریکایی «شعیبه» را هدف قرار داده، پاسخی به تحرکات اخیر در خلیجفارس توصیف شده است. همزمان، خبرگزاری تسنیم به نقل از منابع صهیونیستی گزارش داد که آژیرهای خطر در منطقه «کریات شمونه» و شمال سرزمینهای اشغالی به صدا درآمده و چندین نفر بر اثر اصابت موشک زخمی شدهاند که حال یکی از آنها وخیم گزارش شده است. در داخل مرزها نیز، پدافند هوایی ایران در مناطق غرب کشور فعال بوده و موفق به سرنگونی یک موشک کروز در جاده گلتپه به بیجار و یک پهپاد در آسمان لرستان شده است. در حوزه امنیت داخلی، موج دستگیری جاسوسان در استانهای مختلف حکایت از تشدید فعالیتهای اطلاعاتی دارد.
طبق گزارشهای منتشرشده در خبر فوری و میزان، دهها نفر در استانهای خوزستان، کرمانشاه و فارس به اتهام همکاری با رسانههای معاند و ارسال اطلاعات مکانی مراکز حساس بازداشت شدهاند. دادستان کرمانشاه اعلام کرد که این افراد با استفاده از تجهیزات ارتباطی خاص، اقدام به فیلمبرداری از نقاط نظامی میکردند. در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود با اشاره به «شکست عملیاتهای نفوذ آمریکا»، بر احتمال عملیات فریب برای دسترسی به منابع حساس تاکید کرد. از سوی دیگر، فشارهای اقتصادی جنگ نیز در حال نمایان شدن است؛ روزنامه اسرائیلی کالکالیست هزینه جنگ برای رژیم صهیونیستی را تا این لحظه ۱۵میلیارد دلار برآورد کرده است.
پیامدهای انسانی
درحالیکه عملیات آواربرداری در مناطقی نظیر شاهدشهر شهریار و شهرک قلعهمیر بهارستان برای یافتن مفقودین ادامه دارد، آمار شهدا در مناطق مسکونی همچنان در حال بهروزرسانی است. به گزارش تسنیم، تنها در یک مورد حمله به دو ساختمان مسکونی در شهریار، ۹نفر از جمله چندین کودک جان باختهاند. در قم نیز حملات بامداد ۱۷ فروردین به کشته شدن ۵ شهروند منجر شد. با وجود این شرایط دشوار، مقامات اجرایی از جمله وزیر کشور از آمادگی میلیونی مردم برای دفاع خبر میدهند. از سوی دیگر، تلاشهای دیپلماتیک در سطح منطقه، از جمله رایزنیهای میان قطر و اسپانیا، برای یافتن راهکاری جهت توقف درگیریها ادامه دارد، اما شدت حملات به مراکز علمی مانند دانشگاه شریف و زیرساختهای درمانی نشان میدهد که بحران در روزهای آینده ممکن است ابعاد پیچیدهتری به خود بگیرد.
تداوم خروج کشتیهای تجاری از تنگه هرمز و افزایش درخواستهای غرامت در مناطق درگیر، حکایت از آن دارد که اقتصاد منطقه تحتتاثیر شدید این نبرد ۳۸روزه قرار گرفته است. درحالیکه ایران بر تنوع منابع انرژی و پایداری شبکه برق خود تاکید دارد، تخریب مراکز داده و پلتفرمهای هوش مصنوعی نشاندهنده آغاز فصلی جدید در جنگهای نوین است که در آن اطلاعات و دانش به اندازه تسلیحات نظامی هدف حمله قرار میگیرند. روز سیوهشتم جنگ، با ترکیبی از خسارات سنگین علمی و ایستادگی در جبهههای درمانی به پایان رسید؛ درحالیکه افکار عمومی جهان همچنان در انتظار واکنشی قاطع از سوی نهادهای بینالمللی نسبت به هدف قرار گرفتن دانشگاهها و بیمارستانها هستند.
