با اعلام آتشبس ۱۰ روزه، حزبالله و دولت لبنان خواستار صبر مردم در بازگشت شدند
بیم و امید در جادههای جنوب
«رزالین کارول» در گزارشی برای المانیتور نوشت، پس از اعلام این خبر، ترامپ دوباره در «تروثسوشیال» پستی گذاشت و گفت که نتانیاهو و عون را «برای اولین مذاکرات معنادار بین اسرائیل و لبنان از سال ۱۹۸۳» به کاخ سفید دعوت خواهد کرد. وی افزود: «هر دو طرف میخواهند شاهد صلح باشند و من معتقدم که این اتفاق به سرعت رخ خواهد داد.» یک منبع آگاه به المانیتور گفت که نتانیاهو از درخواست رأیگیری کابینه امنیتی در مورد آتشبس - احتمالا از ترس رد شدن توسط شرکای ائتلاف راست افراطیاش- خودداری کرد. این منبع افزود که اعضای کابینه خشمگین بودند؛ زیرا تنها پس از اعلام آتشبس توسط ترامپ از آن مطلع شدند. نتانیاهو روز پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد که با «وقفه» در لبنان موافقت کرده است و گفت اهداف اسرائیل شامل «خلع سلاح حزبالله» و همچنین «توافق صلح پایدار» است. نتانیاهو افزود که نیروهای اسرائیلی از مناطقی که در جنوب لبنان اشغال کردهاند، عقبنشینی نخواهند کرد. وی گفت: «این یک نوار امنیتی به عمق ۱۰ کیلومتر است که بسیار قویتر، شدیدتر، پیوستهتر و محکمتر از آن چیزی است که قبلا داشتیم. این جایی است که ما هستیم و آنجا را ترک نمیکنیم.»
وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که اسرائیل در طول آتشبس «هیچ عملیات نظامی تهاجمی علیه اهداف لبنانی» انجام نخواهد داد؛ اما میتواند «تمام اقدامات لازم را برای دفاع از خود» انجام دهد. این بیانیه همچنین دولت لبنان را به انجام «گامهای معنادار برای جلوگیری از انجام هرگونه حمله توسط حزبالله» علیه اسرائیل متعهد و «حاکمیت لبنان» را تقویت میکند. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، روز پنجشنبه در پستی در ایکس از اعلام آتشبس استقبال کرد و گفت که آتشبس «هدف اصلی ما در نشست واشنگتن بود» و افزود که او با کشتهشدگان و «شهروندانی که مجبور به فرار از شهرها و روستاهای خود شدند» ابراز همبستگی میکند.
با این حال، حسن فضلالله، نماینده حزبالله، پس از اعلام آتشبس به رویترز گفت که همه چیز به تعهد اسرائیل به توقف عملیات نظامی خود بستگی دارد. با این حال، در روز پنجشنبه، ترامپ به خبرنگاران گفت که آتشبس «شامل حزبالله نیز خواهد شد». روز پنجشنبه، نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و رئیس حزب شیعه امل (متحد حزبالله)، علی حسن خلیل، نماینده پارلمان، را برای دیدار با شاهزاده یزید بن فرحان، مسوول سعودی پرونده لبنان، به عربستان سعودی فرستاد. پیش از این روز پنجشنبه، محمدباقر قالیباف، رئیس پارلمان ایران، با بری تلفنی صحبت کرد. ایران گفته که دوام آتشبس موقت ایالات متحده و ایران منوط به توقف حملات اسرائیل به لبنان خواهد بود.
بری در بیانیهای پس از اعلام آتشبس گفت: «ما از همه میخواهیم که صبور باشند و بازگشت به شهرها و روستاهای خود را تا روشن شدن وضعیت و وقایع جاری، مطابق با توافق آتشبس، به تعویق بیندازند.»اسرائیل با حمله زمینی در جنوب لبنان باعث آوارگی گسترده شده است. اکنون دستور تخلیه تقریبا ۱۵درصد از لبنان را پوشش میدهد. یسرائیل کاتز، وزیر جنگ اسرائیل، در اواخر ماه مارس گفت که اسرائیل قصد دارد یک «منطقه امنیتی» ایجاد کند که تا رودخانه لیتانی، حدود ۱۹ تا ۲۴کیلومتر (۱۲ تا ۱۸ مایل) در شمال مرز، میرسد و این نشاندهنده حضور نظامی بالقوه بلندمدت در جنوب لبنان است. وزارت بهداشت لبنان روز پنجشنبه اعلام کرد که در هفتههای اخیر ۲۱۹۶ نفر در حملات اسرائیل کشته و ۷۱۸۵ نفر دیگر زخمی شدهاند. بر اساس گزارش سازمان ملل، این جنگ بیش از یکمیلیون نفر را در لبنان آواره کرده است که تقریبا ۲۰ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل میدهد.
«شان متیوز» نیز در گزارشی برای «میدل ایستآی» نوشت، چندین مقام آمریکایی، غربی و عربی به «میدل ایستآی» گفتند که محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز چهارشنبه در یک تماس تلفنی خصوصی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را در مورد اهمیت آتشبس در لبنان تحت فشار قرار داده است. چندین مقام غربی آتشبس در لبنان را به لابیگری پادشاهی عربستان نسبت دادند. یک مقام غربی آشنا با گفتوگوی دو رهبر به میدل ایستآی گفت: «محمد بنسلمان میخواهد تنگه هرمز بازگشایی شود و به ترامپ گفته است که آتشبس لبنان برای دستیابی به این هدف و پایان دادن به جنگ حیاتی است.» به نوشته متیوز، یک مقام غربی به «میدل ایستآی» گفت که عربستان سعودی در موقعیت خوبی برای ترغیب ترامپ به میانجیگری و به رسمیت شناختن اهمیت درخواست ایران برای آتشبس لبنان است. این مقام غربی افزود: «عربستان و آمریکا اکنون بر بازگشایی تنگه هرمز و آتشبس متمرکز شدهاند. آنها خواهان تشدید بیشتر تنش نیستند.»
آوارگان لبنانی بازمیگردند
«جاستین صالحانی» هم در الجزیره روایت دیگری از لبنان ارائه میدهد. او بر بازگشت شهروندان لبنانی و البته نگرانی آنها از آتشبس شکننده تمرکز دارد. این گزارشگر مینویسد: پاهای ابوحیدر از سمت سرنشین ماشینش روی پیادهرو در ساحل بیروت آویزان بود. او تشک خود را - تشکی که شش هفته گذشته روی آن خوابیده بود - تا کرده و آن را روی ماشینش بسته بود. چند ساعت قبل از شروع نیمهشب آتشبس ۱۰ روزه بین حزبالله و اسرائیل بود. ماشین ابوحیدر پر از مسافر بود و او قصد داشت به روستای خود، «خربه سلم»، در حدود ۲۵ کیلومتری (۱۵ مایلی) مرز برود. او به الجزیره گفت: «ساعت ۱۱ شب به خانه میروم، نه ساعت۱۲.» او گفت که راهی برای دور زدن این واقعیت پیدا خواهد کرد که اسرائیل آخرین پل فعال به سمت جنوب را اوایل روز پنجشنبه بمباران کرده است. با این حال، تعداد کمی از لبنانیهای دیگر قصد داشتند از این روش پیروی کنند. آوارگان در مرکز شهر بیروت به الجزیره گفتند که به اسرائیلیها برای حفظ آتشبس اعتماد ندارند و قبل از بازگشت به خانههایشان منتظر میمانند. البته این در صورتی است که اصلا خانهای برای بازگشت داشته باشند.
تمام خانه «فضل علوی» در محله «حی السلوم» در حومه جنوبی بیروت جز یک اتاق ویران شده نبود. در کنار او «هیثم دندش» و همسرش، «رویدا زعیتر»، ایستاده بودند که خانهشان کاملا ویران شده بود. دندش گفت: «ما قرار است تمام ۱۰ روز اینجا بمانیم.» او افزود: تنها زمانی که توافق طولانیتری به اجرا گذاشته شود، آنها به خانههایشان بازخواهند گشت. هنگامی که آتشبس قبلی در ساعات اولیه ۲۷نوامبر۲۰۲۴ (۷آذرماه۱۴۰۳) پس از یک سال جنگ، به اجرا درآمد، حال و هوای شادی حاکم بود. خانوادهها وسایل خود را در ماشینهایشان گذاشتند و تا ساعات اولیه صبح، اکثر مراکزی که میزبان آوارگان بودند، خالی شدند و ترافیک جادههای حومه بیروت و جنوب را مسدود کرد. با این حال، این بار حال و هوای شادی کمتری حاکم است.
آوارگان نزدیک ساحل بیروت گفتند که تعداد بسیار کمی از مردم وسایل خود را بستهبندی کرده و رفتهاند. برخی گفتند که منتظر ساعات صبح خواهند ماند تا ببینند آیا آتشبس برقرار است یا خیر تا به خانههایشان در حومه بیروت که به شدت مورد حمله قرار گرفته است، سر بزنند. اما برخی، مانند علی جابر، راننده اهل «میفدون» در نزدیکی نبطیه در جنوب لبنان، گفت که به اسرائیلیها اعتماد ندارد که به خودروها در بزرگراه حمله نکنند. شهر «بنت جبیل»، جایی که سید حسن نصرالله، دبیرکل فقید حزبالله، پس از پایان اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل در سال۲۰۰۰ سخنرانی تاریخی ایراد کرد، در روزهای اخیر محل نبرد شدیدی بوده است. روز پنجشنبه، ارتش اسرائیل به دنبال الگوی حملات تشدید شده قبل از آتشبس پیشنهادی، روستاها و شهرهای سراسر جنوب لبنان را به شدت بمباران کرد.
ارتش اسرائیل همچنین ویدئوهایی از نیروهای خود منتشر کرد که در روزهای اخیر کل روستاها در جنوب لبنان را منفجر میکنند. اعلام آتشبس جمعیت لبنان را به شدت دچار اختلاف کرده است. بسیاری از ساکنان مناطقی که بیشترین آسیب را از جنگ دیدهاند، با مذاکرات مخالف هستند و دیدگاه مثبتی نسبت به دولت لبنان ندارند. «ابو حسین»، که در کنار «ابو حیدر» نشسته بود، با اشاره به حزبالله گفت: «ما به خاطر مقاومت به خانه میرویم. نه به خاطر دولت.» شرایط توافق هنوز مشخص نیست و همین ممکن است به تردیدهای مردم در مورد آن دامن بزند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که نیروهای ارتش او در این مدت از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد. حزبالله در پاسخ گفت که هرگونه آتشبس باید «شامل توقف کامل حملات در سراسر خاک لبنان، بدون هیچ آزادی حرکتی برای نیروهای اسرائیلی» باشد.
به نوشته گزارشگر الجزیره، حزبالله و متحد نزدیکش نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و رهبر جنبش امل، بیانیههایی منتشر کردند و از هواداران خود خواستند که در آغاز آتشبس به خانههای خود بازنگردند. بری گفت: «ما از همه میخواهیم که از بازگشت به شهرها و روستاها خودداری کنند تا زمانی که مسائل و تحولات مطابق با توافق آتشبس روشن شود.» حزبالله در بیانیه خود گفت: «با اعلام آتشبس و در مواجهه با دشمن خائن که سابقه نقض تعهدات و توافقات را دارد، از شما میخواهیم صبور باشید و تا روشن شدن کامل روند وقایع، به سمت مناطق مورد هدف در جنوب، دره بقاع و حومه جنوبی بیروت نروید.» برخی از مردم گفتند که قبل از بازگشت به خانه منتظر تضمینهایی از بری یا حزبالله خواهند ماند.
