درآمدها و هزینه‌ها چگونه بین بازیگران تقسیم شد؟

برندگان و بازندگان جنگ در منطقه

پس از گذشت بیش از یک ماه از تهاجم اسرائیل و آمریکا به ایران، آتش جنگ در غرب آسیا گسترده‌تر شده و با فراتر رفتن از زمینه‌های نظامی، پیامدهای اقتصادی را نیز به دنبال داشته است. پس از این حمله، صادرات انرژی از تنگه هرمز با اختلال مواجه شد و برخی از زیرساخت‌های انرژی در منطقه مورد حمله قرار گرفت.…

دولت چگونه از مردم و کسب‌وکارها حمایت کند؟

سیاستگذاری اقتصادی در جنگ

در شرایط جنگ، تیم اقتصادی دولت با چالش‌های گسترده‌ای مواجه است که نیازمند اتخاذ سیاست‌های دقیق و فوری در سه محور اصلی است. محور نخست، تمرکز بر حمایت از معیشت مردم و تضمین دسترسی به کالاهای اساسی است؛ این اقدامات شامل تامین کافی مواد غذایی و دارویی، توزیع بسته‌های حمایتی، مدیریت نقدینگی و تضمین…

اخبار آرشیو روزنامه

دوشنبه، ۲۲ دی ۱۴۰۴

جایگاه ایران در اقتصاد جهانی چگونه احیا می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۴۸۴

سیاست؛ نسخه علاج تجارت

روند رشد تجارت ایران در اواخر دهه۹۰ شمسی متوقف شد. طی سال‏های اخیر، به مرور ارزش هر تن کالای صادراتی کشور افت کرده و سبد صادرات ایران به مواد خام مورد نیاز برای تولید در سایر کشورها محدود شده است. با این حال، کارشناسان معتقدند با توجه به نیروی انسانی تحصیل‌کرده در داخل و خارج کشور، ظرفیت‏های طبیعی و موقعیت ممتاز جغرافیایی ایران، «احیای تجارت»، امری امکان‌پذیر است و در صورت تغییر سیاست‌های اقتصادی، شاهد بازگشت «ساخت ایران» به بازارهای جهانی خواهیم بود.
چگونه نان به قوت غالب کم‌درآمدها تبدیل شد؟
روزنامه شماره ۶۴۸۴

تبخیر کالری از سفره خانوار

در روزهای اخیر بخشی از اعتراضات به‌دلیل مشکلات معیشتی بوده که در سال‌های اخیر با افزایش تورم خوراکی‌ها تشدید شده است. «دنیای‌اقتصاد» در یک کار پژوهشی، با استفاده از داده‌های بودجه خانوار مرکز آمار ایران، تغییر مصرف سه دهک پایین شهرهای استان تهران را بررسی کرده است. نتایج بررسی آماری گروه سیاستگذاری «دنیای اقتصاد»، حاکی از آن است که از سال۱۳۹۰ تا سال۱۴۰۳ مصرف کالاهای پرکالری نظیر لبنیات، گوشت قرمز و برنج روند کاهشی را تجربه کرده و از سال۱۳۹۷ مصرف این اقلام به‌طور میانگین ۵۰ درصد افت داشته است. اما در مقابل مصرف نان که ارزان و کم‌کالری است، به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که خانوارهای شهری سه دهک پایین استان تهران به‌دلیل افزایش قیمت کالاهای اساسی به سمت استفاده از اقلام ارزان و کم‌کالری رفته‌اند. پیش‌تر آمارهای رسمی نهادهای پژوهشی نیز تایید کرده بودند که بیش از نیمی از خانوارهای ایرانی برای تامین حداقل کالری روزانه با مشکل روبه‌رو شده‌اند.
فعالان از کاهش چشمگیر تعداد تراکنش‌ها در روزهای اخیر می‌گویند
روزنامه شماره ۶۴۸۴

شوک به تراکنش‌های بانکی

بیش از ۷۲ساعت است که اینترنت کشور به‌صورت کامل قطع شده و مردم و کسب‌وکارها جدای از اطلاع‌رسانی، در انجام امور روزمره از خرید و فروش آنلاین گرفته تا دسترسی به انواع سایت‌های داخلی با انواع اختلال‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند. یکی از تبعات اقتصادی قطع اینترنت، اختلال در انجام تراکنش‌ها و افت قابل توجه تعداد تراکنش‌های موفق است.
چرا شاخص کل تغییر مسیر داد؟‌
روزنامه شماره ۶۴۸۴

۴۸ ساعت پرنوسان بورس

بورس تهران در ۴۸ساعت گذشته، دو چهره متفاوت از معاملات را به نمایش گذاشته است. بازار سهام برخلاف شوک اولیه روز شنبه، متاثر از ریسک‌های سیاسی و اقتصادی که با ریزش دسته‌جمعی شاخص‌های سهامی و خروج پول حقیقی مواجه شد، در جریان معاملات دیروز متعادل‌‌تر رفتار کرد. معاملات بورس تهران در روز یکشنبه با رشد شاخص کل و افت شاخص هموزن تمام شد. شاخص کل با رشد ۱.۰۱درصدی به سطح ۴میلیون و ۳۶۹هزار واحد رسید و در تاریخی‏ترین سطح خود ایستاد.

یکشنبه، ۲۱ دی ۱۴۰۴

سه جامعه‌شناس ریشه‌های شکل‌گیری اعتراضات از استان ایلام را تشریح کردند
روزنامه شماره ۶۴۸۳

همه رنج‌های «عروس زاگرس»

نامشان با محرومیت گره خورده است. کمتر خبری از آنها در رسانه جریان اصلی می‌‌‌شنویم، مگر رویداد مهمی در میان باشد. چیزهایی شبیه به بیکاری، فقر، خودسوزی و‌... ایلام، آبدانان، دهلران، ملکشاهی، هلیلان، سیروان، چوار، بدره، مهران، ایوان، دره‌‌‌شهر، چرداول و‌... این روزها اعتراضات مردم این استان، شیوه اعتراضشان و البته برخی برخوردهایی که با آنها صورت گرفت، باعث شد به صدر اخبار بیایند.
قطعی ابزارهای ارتباطی چه تاثیری بر تولید و تجارت دارد؟
روزنامه شماره ۶۴۸۳

استیصال تجار در خاموشی دیجیتال

بخش تولید و تجارت از ابتدای سال جاری، با چالش‏های جدی مواجه بوده است. همین مشکلات باعث ورشکستگی تعداد قابل توجهی از بنگاه‏ها شده است. حالا قطع کامل اینترنت، اختلال پیامک و تماس‏های تلفنی، صاحبان واحدهای تولیدی را دچار استیصال کرده است. فعالان بخش خصوصی تاکید دارند که تماس تلفنی برای ارتباط با مشتریان و تامین‌کنندگان مواد اولیه به سختی امکان‏پذیر است و همین مساله فرآیند تولید را مختل کرده است. همچنین تجار معتقدند تداوم قطع اینترنت می‌تواند به قیمت از دست رفتن بازارهای خارجی تمام شود.
بورس هفته را نزولی آغاز کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۸۳

خروج پول از همه بازارها

در نخستین روز بازگشایی بازار سهام پس از قطع اینترنت، شاخص کل بورس تهران با افت حدود ۰.۸۱درصدی یک کانال را از دست داد و به سطح ۴میلیون و ۳۲۵هزار واحد رسید. در روز گذشته ارزش معاملات با ثبت رقم ۳۳هزار میلیارد تومان، رکورد تاریخی زد. همچنین حدود ۸.۷همت پول حقیقی از بازار سرمایه و بیش از ۲.۵همت از صندوق‌های طلا و درآمد ثابت خارج شد تا پازل احتیاط سهامداران در بازار سرمایه را تکمیل کند.
پشت‌صحنه ناآرامی‌های اخیر در گفت‌وگو با کارشناسان بررسی شد
روزنامه شماره ۶۴۸۳

چشم‌انداز مفقود اقتصاد ایران

اعتراضات در کشور حدود دو هفته پیش از سوی بازاریان و با جرقه جهش ارزی، آغاز شد؛ اما با گذشت زمان، اقشار مختلفی در این موج اعتراضی حضور پیدا کردند. «دنیای‌اقتصاد» زوایای پنهان این اعتراضات را از صاحب‌نظران اقتصادی پرس‌وجو کرده است. به گفته کارشناسان، تورم مزمن، کاهش درآمد ملی و افزایش نرخ فقر در تقویت اعتراضات موثر بوده‌اند؛ اما آنچه در انگیزه حضور بسیاری از معترضان، به خصوص اقشار جوان تاثیر داشته، فقدان چشم‌انداز روشن برای بهبود وضعیت اقتصادی است. بر این اساس، حدود هفت سال است که اقتصاد کشور با تورم بیش از ۳۰درصد روبه‌رو بوده است و بیش از یک سوم جمعیت کشور زیر خط فقر قرار دارند. علاوه بر این، بیش از ۵۰ درصد جمعیت کشور کمتر از میزان کالری استاندارد روزانه (۲۱۰۰ کالری) مصرف می‌کنند. تداوم این معضلات اقتصادی و فقدان تصمیمات قاطع از سوی سیاستگذاران برای رفع مشکلات اجتماعی، عاملی است که به شکل‌گیری چشم‌انداز منفی برای آینده اقتصاد کشور منجر شده است.

شنبه، ۲۰ دی ۱۴۰۴

هزاران نفر از مردم قم در سالگرد قیام تاریخی ۱۹دی با رهبر انقلاب دیدار کردند
روزنامه شماره ۶۴۸۲

تحلیل رهبری از حوادث اخیر

رهبر انقلاب روز گذشته در سالگرد قیام تاریخی مردم قم در ۱۹دی ۱۳۵۶، در دیدار هزاران نفر از مردم این شهر، با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی با خون چندصد هزار انسان شریف روی کار آمده، فرمودند: جمهوری اسلامی مزدوری بیگانگان را تحمل نمی‌کند و ملت ایران مزدور بیگانه را هر که باشد، مردود می‌داند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای خطاب به جوانان تاکید کردند: ملت متحد ویکپارچه بر هر دشمنی فائق می‌آید و ان‌شاءالله به زودی احساس پیروزی در دل‌های همه ملت ایران اوج خواهد گرفت.
فعالان بخش‌خصوصی تاکید می‌کنند که برنامه‌های توسعه از دستور کار تولیدکنندگان خارج شده است
روزنامه شماره ۶۴۸۲

تلاش صنایع برای بقا

نگاه سیاستگذاران به تولید، ماشین صنعت ایران را تقریبا متوقف کرده است. در ابتدا با شدت گرفتن ناترازی انرژی، بنگاه‌ها مکلف شدند که برق تولید کنند. سپس با تداوم خشکسالی، واحدهای صنعتی مجبور شدند آب را نیز تامین کنند. در ادامه قرار است بنگاه‌ها به جای دولت در حوزه گاز نیز سرمایه‌گذاری کنند. فعالان بخش خصوصی تاکید می‌کنند که در چنین شرایطی توقع می‌رفت که مقررات در راستای تسهیل تولید اصلاح‌ شود؛ اما سیاست‌های مالیاتی و ارزی حتی تاب‌آورترین بنگاه‌ها را نیز به مرز تعطیلی کامل رسانده است.
مهم‌ترین محرک‌های اعتراضات اخیر چه بود؟
روزنامه شماره ۶۴۸۲

ریشه‌های اقتصادی ناآرامی‌ها

بررسی‌ها نشان می‌دهد یکی از موتورهای محرک اعتراضات اخیر، چالش‌های اقتصادی بوده است. «دنیای‌اقتصاد» در یک مطلب تحلیلی، بازیگران اقتصادی این نارآمی‌ها را به تصویر کشیده است. بر این اساس، تحریم‌های اقتصادی، افزایش تورم کالاهای اساسی، جهش‌های ارزی، فاصله طولانی انتظار برای خرید مسکن و خودرو و کاهش اشتغال‌زایی بخش خصوصی، عوامل اصلی شکل‌گیری نارضایتی‌ها بوده است. در سال‌های اخیر اقتصاد ایران، یکی از بالاترین تورم‌های جهان را ثبت کرده و این موضوع در بخش خوراکی ها شدیدتر بوده است. از سوی دیگر، رشد اقتصادی نزدیک به صفر نیز باعث افت درآمد سرانه خانوارها و کاهش مصرف شده است. همچنین جهش‌های ارزی در شرایط تشدید تحریم‌ها، اثر منفی بر کسب‌وکارها داشته و فعالان بخش خصوصی، برای ادامه فعالیت با دشواری روبه‌رو شده‌اند. این شرایط باعث شده است که حتی تصمیماتی نظیر اعطای کالابرگ یک‌ میلیون تومانی نیز نتواند باعث افزایش رضایت خانوارها شود. کارشناسان تاکید می‌کنند خروج از این وضعیت نیازمند حل چالش‌های سیاست خارجی و ترمیم اعتماد عمومی است.
روز جمعه گوشی‌های هوشمند، آنالوگ شدند؛
روزنامه شماره ۶۴۸۲

خاموشی سراسری اینترنت

از پنج‌شنبه‌شب اینترنت به خاموشی فرو رفت. قطعی اینترنت به‌گونه‌ای بود که در شبکه ملی نیز اختلالاتی ایجاد شد. کسانی که اینترنت همراه داشتند، گفتند به بیشتر پلتفرم‌های داخلی که روی بستر شبکه ملی است، دسترسی نداشته‌اند. در ارسال پیامک نیز مشکلاتی ایجاد شده بود. با این حال از صبح روز جمعه اینترنت داخلی با سرعت پایین همراه با اختلال فراوان برقرار شد که امکان اتصال کاربران به خیلی از شبکه‌های داخلی را هم نداشت .

پنجشنبه، ۱۸ دی ۱۴۰۴

«دنیای‌ اقتصاد» سیاست مهم استفاده خانوار از یارانه را بررسی می‌کند؛
روزنامه شماره ۶۴۸۱

تقابل هزینه‌ها و کالابرگ

در روزهای اخیر، همزمان با تعدیل نسبی نرخ دلار و افزایش اعتبار کالابرگ، این تصور تقویت شده است که سیاست‌های جبرانی جدید می‌تواند به بهبود معیشت دهک‌های کم‌درآمد منجر شود. با این حال، تجربه حذف ارز ترجیحی در سال۱۴۰۱ نشان می‌دهد که قضاوت درباره اثر واقعی این سیاست‌ها بدون در نظر گرفتن تورم مزمن، می‌تواند گمراه‌کننده باشد. بررسی تحلیلی «دنیای‌اقتصاد» نشان‌می‌دهد در تجربه قبلی هرچند دهک‌های پایین در سال نخست اجرای سیاست، به‌واسطه افزایش یارانه و کالابرگ، به‌صورت خالص منتفع شدند، اما استمرار تورم بالا به‌تدریج این دستاورد را محو کرد. یارانه‌های اسمی که با سرعت تورم تعدیل نمی‌شوند، در گذر زمان قدرت خرید خود را از دست می‌دهند و حتی می‌توانند در بلندمدت دهک‌های کم‌درآمد را در موقعیتی آسیب‌پذیرتر از قبل قرار دهند. نکته قابل‌توجه آن است که مهار تورم از مسیر سیاست‌های دستوری و کنترل‌های اداری امکان‌پذیر نیست و بدون اصلاحات بنیادین در بخش بودجه و بانک‌ها اثر سیاست‌های حمایتی نیز موقتی و ناپایدار خواهد بود.
آینده بازار املاک از منظر «محرک اصلی، قیمت، مالیات، فقر و ریسک سیاسی» در پنل تخصصی همایش ساختمان
روزنامه شماره ۶۴۸۱

تورم کی به مسکن می‌رسد؟

رکود در صنعت ساختمان و معاملات بازار مسکن کشور طی سال‌ها اخیر تعمیق شده و در سال جاری به وضعیتی بحرانی رسیده است؛ ریسک‌های سیاسی، عقبگرد رشد اقتصادی، افت درآمد سرانه و جاماندن قدرت خرید خانوار از جهش‌های تورمی از دلایل اصلی وضعیت کنونی حاکم بر صنعت ساختمان کشور است. در چنین شرایطی ترسیم آینده بازار ساختمان در سایه فاکتورهای اثرگذار بر آن، موضوعی پیچیده و چندبعدی است که در پنل تخصصی «تاب‌آوری بخش مسکن و ساختمان در دوره ریسک‌های سیاسی» در دومین همایش «چشم‌انداز صنعت ساختمان ایران» که به میزبانی گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد» و با همکاری انجمن صنعت ساختمان برگزار شد، مورد بررسی قرار گرفت و محرک‌های احتمالی که می‌تواند تاب‌آوری این صنعت را افزایش دهد و از شدت رکود حاکم بر این بخش بکاهد، معرفی شد.
مقررات جدید برای خرید و فروش ارز؛
روزنامه شماره ۶۴۸۱

قفل صرافی‌ها باز می‌شود؟

بانک مرکزی با اعلام تدوین و اجرای مقررات جدید خرید و فروش ارز به شکل اسکناس، بار دیگر صرافی‌ها را به یکی از بازیگران اصلی بازار رسمی ارز بازمی‌گرداند؛ اقدامی که می‌تواند در شرایط تحریمی به تسهیل مبادلات ارزی و پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای واقعی مردم کمک کند. احیای نقش صرافی‌ها و انجام معاملات با نرخ‌های توافقی، از منظر فعالان بازار گامی مثبت تلقی می‌شود؛ اما تجربه‌های پیشین نشان می‌دهد که تداوم کنترل‌های دستوری در نرخ مبادلات و سقف‌گذاری در عرضه و تقاضا می‌تواند اثرگذاری این سیاست را کاهش دهد.
چرخش انتظارات، جانی دوباره به اوراق قرضه ونزوئلا بخشید؛
روزنامه شماره ۶۴۸۱

جهش بورس کاراکاس

بورس ونزوئلا در واکنش به دستگیری نیکولاس مادورو توسط ایالات متحده طی دو جلسه معاملاتی ۸۷درصد جهش کرد. این رشد ناشی از خوش‌بینی سرمایه‌گذاران نسبت به رفع تحریم‌ها، احیای اقتصاد و ورود سرمایه خارجی است. همچنین اوراق قرضه ونزوئلا که در وضعیت نکول قرار داشتند، بار دیگر مورد توجه بازیگران بازار قرار گرفت و بهای آنها بیش از دوبرابر شد. بورس سایر کشورها نسبت به این خبر واکنش قابل توجهی نشان ندادند.

چهارشنبه، ۱۷ دی ۱۴۰۴

در نشست شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی مطرح شد؛
روزنامه شماره ۶۴۸۰

پاسخ وزیر اقتصاد به ابهامات ارزی

فعالان بخش خصوصی در ۷سال گذشته بارها در جلسات مختلف اصلاح سیاست‌های ارزی را از مسوولان دولتی مطالبه کرده بودند. تولیدکنندگان همواره این نکته را مطرح کرده‌اند که چند نرخی بودن ارز مولد ایجاد رانت و فساد در اقتصاد ایران است. حالا پس از حذف ارز ترجیحی، فعالان اقتصادی در جلسه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی، ضمن استقبال از این اقدام دولت، نسبت به نحوه اجرای این سیاست ابراز نگرانی کردند. در همین راستا، رئیس اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به مشکلات معیشتی مردم تصریح کرد که رسیدن به آرامش‌خاطر در سطح جامعه تنها با تدبیر به‌موقع در صحنه اقتصادی از سوی دولت و دستگاه‌های مسوول امکان‌پذیر خواهد بود. وزیر اقتصاد در پاسخ به دغدغه‌های مطرح‌شده در این جلسه، تاکید کرد که دولت برنامه ۱۷بندی برای گذار به ارز تک نرخی را در دستور کار قرار داده است. به گفته مدنی‌زاده، «فراهم کردن کالاهای اساسی برای دهک‌های کم‌درآمد» و «تامین سرمایه در گردش و ارز مورد نیاز بنگاه‌ها» از اولویت‌های این برنامه است.
وزارت نفت در جوابیه‌ای اعلام کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۸۰

تداوم گازرسانی به‌نیروگاه‌ها

وزارت نفت در واکنش به مصاحبه «دنیای اقتصاد» با عباس علی‌آبادی وزیر نیرو با عنوان «بحران گازی صنعت برق» که در تاریخ ۱۵ دی ۱۴۰۴ در روزنامه منتشر شد، در جوابیه‌ای اعلام کرد: با وجود شدت گرفتن سرما در کل کشور در هفته‌های اخیر و اولویت تامین گاز بخش‌های خانگی و تجاری، روند پایدار تحویل گاز به نیروگاه‌ها طبق برنامه اعلامی دولت ادامه داشته و حتی میزان گاز تحویلی بیش از ۳.۵‌میلیارد مترمکعب بیش از تعهد برنامه در بازه زمانی منتهی به ۱۵ دی ماه ۱۴۰۴ بوده است. این میزان گاز تحویلی رکورد جدیدی را در تحویل گاز به نیروگاه‌ها و صنایع برای شرکت ملی گاز ایران ثبت کرد.
در دومین همایش چشم‌انداز صنعت ساختمان بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۸۰

بیم و امیدهای صنعت ساختمان

روز گذشته، دومین همایش و نمایشگاه «چشم‌انداز صنعت ساختمان ایران» به میزبانی گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد» و انجمن صنعت ساختمان برگزار شد که در این رویداد تخصصی، فعالان اقتصادی و صاحب‌نظران بخش دولتی و خصوصی حوزه صنعت ساختمان حضور داشتند. فرزانه صادق‌مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی با حضور در این همایش، وعده گره‌گشایی از بخش ساختمان و مسکن را داد و با بررسی موانع موجود پیش روی صنعت ساختمان، از برنامه‌های دولت مبنی بر تسهیل‌گری مسیر عرضه مسکن خبر داد.
گزارش تفریغ بودجه ۱۴۰۳ منتشر شد؛
روزنامه شماره ۶۴۸۰

کسری عملیاتی ۱۲۵۸ همتی

روز گذشته گزارش تفریغ بودجه سال۱۴۰۳ توسط دیوان محاسبات منتشر شد. این گزارش نشان می‌دهد کسری تراز عملیاتی دولت در این سال به حدود ۱۲۵۸هزار‌میلیارد تومان رسیده؛ رقمی که نسبت به پیش‌بینی قانون بودجه افزایش ۳۴۸درصدی داشته است. این گزارش بر ناپایداری جدی ساختار مالی دولت تاکید می‌کند؛ زیرا رشد هزینه‌های جاری از توان درآمدهای پایدار پیشی گرفته و این کسری بودجه، به موتور اصلی تورم تبدیل شده است. مطابق گزارش منتشرشده در بودجه عمومی ناترازی قابل‌توجهی وجود دارد که ضرورت اصلاح ساختار بودجه را برجسته می‌کند.

سه‌شنبه، ۱۶ دی ۱۴۰۴

یارانه مستقیم چاره‌ساز است؟
روزنامه شماره ۶۴۷۹

۱۰ تابلو از کالابرگ

با تصمیم تیم اقتصادی دولت، پرونده ارز ترجیحی کالاهای اساسی بسته و سیاست ارائه کالابرگ به‌عنوان جایگزین آن وارد فاز اجرا شده است؛ تصمیمی که از یک‌سو باعث کاهش توزیع رانت خواهد شد و از سوی دیگر پیامدهای تورمی نیز در پی خواهد داشت. شارژ یارانه نقدی در قالب کالابرگ، وعده حمایت مستقیم از خانوارها را می‌دهد؛ اما پرسش‌های مهمی درباره منابع مالی، اثر بر قیمت‌ها و آینده این سیاست مطرح است.
«دنیای اقتصاد» بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۹

فرجام سرمایه‌ها در ونزوئلا؟

ایران و ونزوئلا در طول ۲دهه گذشته رابطه مستحکمی را شکل داده بودند. در این مسیر شرکت‌های ایرانی با سرمایه‌گذاری در ونزوئلا نقش پررنگی ایفا می‌کردند. این سرمایه‌گذاری‌ها با وجود ریسک‌های سیاسی در حوزه‌های متنوعی همچون «نفت و گاز»، «کشاورزی»، «صنعت»، «ساختمان» و «خودروسازی» صورت گرفته است. اکنون آینده شرکت‌های ایرانی در‌ هاله‌ای از ابهام است.
چهره بورس، ارز، طلا و بازار آی‌تی پس‌از یکسان‌سازی چگونه شد؟
روزنامه شماره ۶۴۷۹

بازارها پس‌از ارز تک‌نرخی

روز گذشته بازارها به اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، واکنش نشان دادند. ارز و طلا با نوسانات افزایشی مواجه شدند، اما در عین حال انتظار می‌رود یکسان‌سازی نرخ ارز در میان‌مدت به شفافیت و ثبات بیشتر این بازارها منجر شود. دلار آزاد با عبور از کانال ۱۴۰هزار تومان و افزایش همزمان قیمت سکه و طلای داخلی، اثر کوتاه‌مدت حذف ارز ترجیحی را نمایان کرد؛ سیاستی که هدف آن کاهش رانت و سامان‌دهی بازار ارز عنوان می‌شود. در مقابل، بورس تهران واکنشی مثبت و پررنگ داشت؛ شاخص کل با رشد ۲.۵۸درصدی از سطح ۴‌میلیون و ۱۷۱ هزار واحد عبور کرد و رکوردی تاریخی ثبت شد. بازار آی‌تی نیز ضمن استقبال مشروط از تک‌نرخی شدن ارز، تحقق آثار پایدار آن را منوط به رفع محدودیت‌های وارداتی و تسهیل تامین ارز می‌داند. از نگاه کارشناسان، بهبود و ثبات بازارها در روزهای آینده منوط به شفافیت سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و حذف بوروکراسی در مبادلات ارزی است.
در گفت‌وگوی محمدحسین عادلی با «دنیای اقتصاد» تشریح شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۹

چالش‌های بخش خصوصی در صنعت نفت‌وگاز

امیرقاسمی - سینا ولی‌میرزا: خصوصی‌سازی صنعت نفت ایران از زمان انقلاب تاکنون با موانع متعددی، از جمله محدودیت‌های قانونی و ساختاری و فضای سیاسی و اقتصادی کشور، مواجه بوده است. براساس قانون اساسی ایران، مدیریت بخش نفت به عنوان یک دارایی ملی در انحصار دولت قرار دارد. این تعریف خاص از نفت، ورود بخش خصوصی‌ به این صنعت را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. علاوه بر این، ساختار اقتصادی بسته و متمرکزی که از دوران جنگ تحمیلی به‌جا‌مانده است، همچنان بر سیاستگذاری‌های این حوزه تاثیر منفی گذاشته است. همچنین، تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، موانع دیگری برای ورود بخش خصوصی به این صنعت ایجاد کرده‌اند. بااین‌حال، تجربه کشورهایی مانند مالزی، برزیل و روسیه نشان می‌دهد که همکاری با شرکت‌های بین‌المللی می‌تواند به توسعه و تقویت بخش خصوصی در صنعت نفت و پتروشیمی کمک کند. در همین راستا، دکتر سید محمدحسین عادلی، دبیرکل پیشین مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) و رئیس پیشین بانک مرکزی ایران، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، موانع قانونی، اقتصادی و سیاسی خصوصی‌سازی نفت در ایران را بررسی و راهکارهایی برای برون‌رفت از این بن‌بست ارائه کرده است.

دوشنبه، ۱۵ دی ۱۴۰۴

وزیر نیرو در گفت‌وگوی اختصاصی با «دنیای‌اقتصاد» تشریح کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

بحران گازی صنعت برق

نیمه نخست سال جاری، شبکه برق کشور با بحرانی‌ترین ناترازی تاریخ مواجه شد؛ بخش خانگی، واحدهای خدماتی و صنایع بزرگ همگی دچار محدودیت در تامین برق شدند و اختلال‌ها در بخش تولید و همچنین زندگی روزمره ملموس شد. همزمان، کشور وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شد و ذخایر سدها به کمترین سطح دهه‌های اخیر رسید. این همزمانی بحران برق و آب، سوال‌هایی درباره پایداری شبکه، نحوه مدیریت منابع و راهکارهای مقابله با بحران ایجاد کرد. شایان توجه است که این چالش‌ها فقط محدود به کمبود منابع نبوده، بلکه به مسائلی همچون افزایش مصرف، ماینرهای غیرمجاز، ناترازی شبکه و محدودیت در صادرات و واردات برق نیز مرتبط است. در همین راستا در گفت‌وگو با عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، جزئیات ناترازی در بخش آب و برق، اقدامات وزارت نیرو در مدیریت تولید و مصرف و همچنین چشم‌انداز توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بررسی شد.
یارانه مستقیم به‌خانوارها از محل حذف ارز ترجیحی پرداخت می‌شود؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

شارژ ارزی کالابرگ

تیم اقتصادی دولت تصمیم گرفت منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی را به‌جای تخصیص در ابتدای زنجیره واردات، در قالب کالابرگ به خانوارهای ایرانی تخصیص دهد. تصمیمی که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تغییرات سیاست حمایتی و ارزی سال‌های اخیر، می‌تواند نقطه پایانی بر یکی از پرچالش‌ترین ابزارهای اقتصادی سال‌های اخیر باشد. بر اساس اعلام رسمی، ارز ترجیحی نهاده‌ها و کالاهای اساسی حذف و تامین ارز این اقلام از تالار دوم مرکز مبادله انجام می‌شود و معادل منابع آزادشده، حمایت معیشتی به‌صورت اعتبار کالابرگ برای تمام دهک‌های درآمدی در نظر گرفته شده است. مطابق این سیاست، یارانه‌ای که پیش از این به‌طور غیرمستقیم و از مسیر واردکنندگان پرداخت می‌شد، اکنون به‌صورت شفاف و قابل ردیابی به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد. دولت اعلام کرده است که برای هر فرد، یک‌میلیون تومان اعتبار کالابرگ در نظر گرفته شده که به‌صورت یکجا برای چهارماه، معادل چهار‌میلیون تومان شارژ می‌شود و صرفا امکان خرید اقلام مشخص از فروشگاه‌های طرف قرارداد را دارد. هدف اصلی این تغییر، کاهش رانت، افزایش کارآیی یارانه‌ها و اطمینان از اصابت منابع حمایتی به معیشت خانوارها عنوان شده است. در عین حال، دولت تاکید کرده که برخی اقلام حساس مانند دارو و گندم همچنان از شمول حذف ارز ترجیحی مستثنی خواهند بود. این تصمیم در بستری اتخاذ شده است که اسناد پشتیبان بودجه ۱۴۰۵ نیز نظام چندنرخی ارز و سیاست تثبیت نرخ‌های ترجیحی را ناکارآمد و عامل تشدید بی‌ثباتی ارزی و تورمی ارزیابی می‌کنند. از نگاه تدوین‌کنندگان این اسناد، انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن، تنها مسیر ممکن برای افزایش شفافیت و کاهش فشارهای ساختاری بر اقتصاد است. تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی با استقبال مشروط نمایندگان مجلس همراه بوده است؛ به‌طوری‌که اعضای کمیسیون‌های اصل ۹۰، اقتصادی و انرژی ضمن تاکید بر ضرورت این اقدام، خواستار شفاف‌سازی تیم اقتصادی دولت درباره میزان افزایش قیمت کالاهای اساسی، آثار تورمی این سیاست و جزئیات پرداخت یارانه جبرانی به مردم شده‌اند.
ایران چگونه پل ارتباطی با کاراکاس را حفظ کند؟
روزنامه شماره ۶۴۷۸

بازتعریف دیپلماسی در آمریکای لاتین

تحولات در ونزوئلا افکار عمومی و تصمیم‌گیرندگان بسیاری از کشورها را به خود مشغول کرده است. روشن است که ترامپ از منطق مرکانتیلیستی در چارچوب دکترین مونرو و حفظ سلطه آمریکا بر حیاط‌خلوت خود در آمریکای لاتین تبعیت می‌کند. با این‌حال در ایران، این تحولات دو پرسش مهم را به میان کشیده است؛ نخست آنکه آمریکا چه سیاستی را در قبال کاراکاس دنبال می‌کند و دیگر آنکه ایران باید از چه روندی در قبال تحولات آتی پیروی کند؟ یورونیوز در گزارشی نوشت که سقوط مادورو تنها یک تحول داخلی در ونزوئلا تلقی نمی‌شود، این رویداد برای تهران اهمیت مضاعفی دارد؛ زیرا ونزوئلا در سال‌های اخیر متحد نزدیک ایران بوده است. در این بین ایران نیز با محکوم کردن آنچه «تجاوز نظامی آمریکا» خوانده است، بر ضرورت پاسخ‌گو کردن طراحان و عاملان این اقدام تاکید کرد. دو کارشناس مسائل بین‌الملل به «دنیای‌اقتصاد» گفتند که ایران باید ضمن رصد دقیق تحولات در کاراکاس، یک سیاست واقع‌گرایانه مبنی بر پذیرش واقعیت موجود را در پیش بگیرد و پل ارتباطی با دولت جدید را در دستورکار داشته باشد.
سیگنال رکود از اسناد تجاری مخابره شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

شوک جنگی به چک برگشتی

شوک ناشی از جنگ ۱۲روزه در تابستان امسال، اثر معناداری بر وضعیت مبادلات تجاری و چک‌های برگشتی برجای گذاشت و آمارها را به سطوح کم‌سابقه‌ای رساند. گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد نسبت مبلغ چک‌های برگشتی به کل چک‌های مبادله‌شده که در تیرماه به رکورد ۲۲.۶درصد رسید، در مرداد و شهریور نیز در سطوح بالای ۱۸درصد باقی ماند. از نظر تعداد نیز سهم چک‌های برگشتی از کل در تیرماه به بالاترین رقم از سال ۱۳۹۹ رسید.
«دنیای‌اقتصاد» بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

حواله‌فروشی در بازار خودرو

بازار خرید و فروش «حواله خودرو» بار دیگر رونق گرفته است. حواله‌ها عمدتا از سه مسیر برندگان طرح‌های فروش موسوم به لاتاری، پرسنل شرکت‌های خودروساز و نمایندگی‌های فروش در بازار معامله می‌شوند. افزایش شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد، مهم‌ترین محرک احیای این بازار غیررسمی به شمار می‌رود. اختلاف قیمتی که تحت‌تاثیر رشد نرخ ارز، تورم عمومی و تشدید انتظارات تورمی دوباره به سطوح قابل‌توجهی رسیده و «شانس خرید خودرو از کارخانه» را به کالایی قابل معامله تبدیل کرده است.

یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴

سه صاحب‌نظر اقتصادی به پرسش «دنیای‌اقتصاد» پاسخ دادند؛
روزنامه شماره ۶۴۷۷

سودآوری؛ قربانی دخالت دولت

صنعت ایران دچار یک چالش ساختاری شده است؛ افزایش تولید به قیمت زیان اقتصادی. در سال‌های اخیر به مرور به ظرفیت تولید واحدهای پتروشیمی، صنایع معدنی و حتی بخش کشاورزی افزوده شده است. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت در این واحدها نه تنها به لحاظ اقتصادی سودآور نیست، بلکه این فرآیند، با مصرف سرمایه‌های فیزیکی و انسانی کشور، رانت عظیمی را برای عده‌ای محدود ایجاد کرده است. در همین راستا سه صاحب‌نظر اقتصادی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» ریشه‌های این انحراف را در صنعت بررسی کردند. این کارشناسان معتقدند «دخالت‌های بی‌پایان دولت در همه ابعاد صنعت»، «قفل شدن شریان‌های تجارت خارجی» و «ظهور شبکه‌ پیچیده و قدرتمند وابسته به رانت دولتی» این ساختار بیمار را به اقتصاد ایران تحمیل کرده است. به گفته این صاحب‌نظران، خروج از بن‌بست کنونی، مستلزم «بازتعریف حکمرانی اقتصادی»، «مسدود کردن گلوگاه‌های فساد» و «بازسازی ساختار سیاست خارجی بر اساس ایجاد منافع متقابل با سایر کشورها» است .