سایه تردید در بازار کالا

بازارهای جهانی همزمان با بازگشایی در هفته جاری، تحت تاثیر یک شوک ژئوپلیتیک مهم یعنی بحران تنگه هرمز و سیاست موسوم به محاصره دریایی ایران، دچار نوسانات شدید شدند. این تحولات باعث افزایش ریسک، جابه‌جایی سرمایه به دارایی‌های امن و نوسان شدید در بازار انرژی و فلزات شد.

در روز دوشنبه، بازار نفت با جهش قابل‌توجهی آغاز شد. قیمت نفت برنت تا محدوده ۱۰۱ تا ۱۰۳ دلار در هر بشکه افزایش یافت و در برخی معاملات فیزیکی حتی به نزدیکی ۱۵۰ دلار نیز رسید که رکوردی تاریخی محسوب می‌شود. علت اصلی این جهش، اختلال در عرضه جهانی به‌دلیل محدودیت تردد در تنگه هرمز بود؛ مسیری که حدود ۲۰درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند. در ادامه روز، بخشی از رشد قیمت‌ها تعدیل شد و نفت در محدوده زیر ۱۰۰ دلار تثبیت شد. این رفتار قیمتی نشان‌ می‌دهد که بازارهای جهانی واکنش‌های سریعی را نسبت به تحولات نشان داده و هنوز در بی‌ثباتی به سر می‌برند.

در روز سه‌شنبه با انتشار خبر احتمال ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا، قیمت نفت کمی کاهش یافت و به زیر ۱۰۰ دلار بازگشت. با وجود عدم تایید این خبر توسط مقامات ایرانی و آمریکایی، قیمت‌ها نشان می‌دهند که بازار نفت در این مقطع تحت‌تاثیر خبرها رفتار می‌کند و هرگونه سیگنال سیاسی می‌تواند جهت قیمت را تغییر دهد.

در بازار طلا، رفتار دوگانه‌ای مشاهده شد. همزمان با بازگشایی بازارهای جهانی، افزایش قیمت نفت و تقویت دلار باعث افت نسبی طلا شد و قیمت آن به حدود ۴هزار و ۷۲۰دلار تا ۴هزار و ۷۳۰ دلار در هر اونس رسید. اما در در روز سه‌شنبه با کاهش قیمت نفت و تضعیف دلار، طلا مجددا صعودی شد و به حدود ۴هزار و ۷۷۰ تا ۴هزار و ۷۸۰دلار رسید. این نشان‌دهنده نقش کلیدی طلا به‌عنوان دارایی امن در شرایط عدم‌قطعیت است.

در بخش فلزات اساسی، روند کلی مثبت اما ملایم بود. قیمت مس به حدود ۶.۰۳دلار در هر پوند رسید و رشد روزانه نزدیک به ۰.۹درصد ثبت کرد، درحالی‌که سنگ‌آهن و فولاد نوسانات محدودتری داشتند. این رفتار نشان می‌دهد که بازار فلزات صنعتی بیشتر تحت تاثیر انتظارات رشد اقتصادی قرار دارند و شوک‌های کوتاه‌مدت ژئوپلیتیک وزن کم‌تری در نوسانات قیمتی داشته است، هرچند افزایش هزینه انرژی می‌تواند در میان‌مدت فشار صعودی ایجاد کند.

در حوزه فلزات گران‌بهای دیگر نیز روند صعودی دیده شد: نقره حدود ۲ تا ۳درصد رشد کرد و به نزدیکی ۷۷دلار رسید، پلاتین و پالادیوم نیز افزایش ملایمی داشتند. این هم‌جهتی نشان‌دهنده افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری در کل گروه فلزات ارزشمند است.

در بازار محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی، اثر افزایش قیمت نفت بسیار سریع و شدید بود. قیمت سوخت‌ها مانند گازوئیل تا حدود ۱۷۰دلار و سوخت جت تا نزدیکی ۲۰۰دلار در هر بشکه افزایش یافت. این موضوع نشان‌دهنده انتقال سریع شوک نفت به زنجیره پایین‌دستی و افزایش هزینه تولید در صنایع پتروشیمی است. در چنین شرایطی، حاشیه سود شرکت‌های مصرف‌کننده خوراک انرژی کاهش یافته و فشار تورمی در سطح جهانی تشدید می‌شود.

6 copy

 جهش تقاضا در فلزات اساسی

بازار معاملات فیزیکی بورس کالای ایران در روز دوشنبه شاهد عقب‌نشینی قابل‌توجهی بود. ارزش کل معاملات به 10هزار و 400میلیارد تومان رسید. این در حالی است که شاخص مذکور در روز یکشنبه حدود 27همت گزارش می‌شود. حجم قراردادها نیز به 197هزار تن کالا رسیده است. این کاهش شدید در نتیجه احتیاط خریداران در مواجهه با اخبار ژئوپلیتیک جهانی است.

بخش عمده معاملات به شمش فولاد تعلق دارد. شمش فولاد با قیمت 48میلیون تومان به ازای هر تن معامله شد که نسبت به عرضه قبلی در 17فروردین با رشد 5 تا 6درصدی همراه شده است. شمش فولاد در مقایسه با عرضه ابتدای سال که در 10فروردین ماه صورت گرفته به طور میانگین افزایش قیمت 10درصدی را تجربه کرده است. این افزایش قیمت بیش از آن که تحت‌تاثیر قیمت‌های جهانی باشد، به دلیل روند انتظارات تورمی در داخل و احتمال اختلال در عرضه رخ داده است.

کاتد مس با قیمت هر تن، یک‌میلیارد و 676میلیون تومان مورد دادوستد قرار گرفت. مس کاتد در مقایسه با اولین عرضه خود در ابتدای امسال رشد حدود یک‌درصدی را تجربه کرده است. افت و خیزهای قیمت جهانی و رشد قابل‌توجه قیمت مس قبل از عید، مانع رقابت بالای قیمت مس در مقایسه با فولاد شده است.

تالار سیمان در روز دوشنبه، شاهد۱۹ معامله بود. بازار سیمان همچنان با فشار عرضه روبه‌رو است. 

محصولات سیمانی تقریبا بدون رقابت معامله می‌شوند. به عنوان مثال سیمان پرتلند در مقایسه با ابتدای سال، افت 11درصدی را تجربه کرده است. عدم اطلاعات کافی در خصوص روند بازسازی خسارات جنگ و چشم‌انداز مبهم درگیری‌ها مانع از آن شده است تا تقاضا به تالار سیمان بازگردد.

با وجود افت شدید حجم و ارزش معاملات در روز دوشنبه، ثبات نسبی قیمت‌ها در کالاهای کلیدی مانند فولاد، مس و برخی محصولات نفتی حفظ شد. این رفتار نشان می‌دهد که عرضه‌کنندگان بزرگ همچنان قیمت‌ها را کنترل می‌کنند و تقاضای صنعتی به ویژه فولاد همچنان وجود دارد.

در معاملات گواهی‌های کالایی، تقاضا در گواهی‌های فلزات اساسی، مانند مس، روی و سنگ آهن به شکلی پایدار وجود دارد. هر کدام از گواهی‌های مذکور در روز دوشنبه با رشد قیمتی یک‌درصدی به کار خود پایان دادند. در این میان روند معاملات میلگرد قابل‌توجه است. قیمت هر گواهی میلگرد در 24فروردین‌ماه یعنی آخرین روز معاملاتی با جهش 8درصدی به55میلیون و 800هزار تومان رسید. همچنان قیمت‌ها در بازار فیزیکی بورس کالا و بازار آزاد تفاوت بسیاری دارد. تیرآهن و میلگرد عمدتا به دلیل تقویت انتظارات تورمی در تیررس توجه قرار داشته و هجوم تقاضا، به دلیل ترس ناشی از افزایش قیمت بیش‌تر، جهش‌های قیمتی را به وجود آورده است. این موضوع در سایر گواهی‌های سپرده نظیر گواهی قیر و خودرو نیز مشاهده می‌شود. این دو گواهی، با جهش قیمتی 9درصدی معاملات روز دوشنبه را به پایان رساندند.

 رفتار هیجانی طلا

در بازار گواهی سپرده طلا و نقره، با وجود تحولات جنگ و محاصره دریایی بنادر ایران، نوسانات قیمتی محدودی به چشم می‌خورد. افزایش قیمت دلار به نزدیکی مرز 160هزار تومان در کنار کاهش 100دلاری طلای جهانی، در نهایت گواهی سپرده طلا را با افزایش جزئی قیمت همراه کرد. به طوری که قیمت هر گواهی در پایان معاملات روز دوشنبه، با رشد یک‌درصدی به 2میلیون و 400هزار تومان رسید.

 با وجود تعطیلی بازار طلا در روز سه‌شنبه، قیمت هر اونس فلز زرد در بازارهای جهانی از مرز 4هزار و 800دلار عبور کرده است. بر این اساس ارزش ذاتی هر گواهی سپرده شمش طلا به 2میلیون و 460هزار تومان افزایش یافته است. حباب منفی این گواهی، انتظارات از احتمال تقویت قیمت طلا در بازارهای جهانی، می‌تواند تقاضا را در گواهی شمش طلا حفظ کند. 

البته گمانه‌زنی‌ها در خصوص دیدار مقامات سیاسی ایران و آمریکا در روز پنج‌شنبه می‌تواند حباب منفی گواهی شمش در بورس کالا را بزرگ‌تر کرده و قدری از فشار خرید بکاهد.

قیمت گواهی نقره در روز دوشنبه با کاهش یک‌درصدی به 407هزار تومان رسیده است. همچنان حباب مثبت قابل‌توجه این دارایی مانع از سبزپوش شدن قیمت نقره شده است. ارزش ذاتی هر گواهی شمش نقره حوالی 400هزار تومان است. با وجود کاهش حباب مثبت این دارایی، همچنان به نظر می‌رسد معامله‌گران برای خرید نقره در بورس کالا احتیاط به خرج می‌دهند.